Opłata mocowa a fotowoltaika – jak zmniejszyć opłatę mocową?

Obowiązująca od początku 2021 roku opłata mocowa stanowi dodatkowe obciążenie dla firm, zwłaszcza tych o dużym zapotrzebowaniu energetycznym. Energetyka odnawialna, w tym łatwo dostępne panele słoneczne są w stanie obniżyć opłatę, a nawet zapewnić dodatkowe finansowanie w ramach rynku mocy.
Kategoria

Rynek mocy

Tematyka

, , , , ,

Data publikacji

16 kwietnia, 2021

Czym jest opłata mocowa i jak oblicza się jej wysokość?

Podobnie jak wiele krajów Unii Europejskiej, Polska poprzez ustawę z dnia 8 grudnia 2017 roku zdecydowała się stworzyć rynek mocy. Wprowadza on dwutowarowy rynek energii, na którym oprócz samego prądu sprzedawana jest również gotowość do dostarczenia mocy, co w założeniu pozwala na bilansowanie rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii (OZE) w krajowym miksie energetycznym.

Kluczowym elementem rynku mocy jest nakładana na odbiorców prądu dodatkowa tzw. opłata mocowa, służąca do finansowania stanu gotowości jednostek wytwórczych. Począwszy od 2021 roku, gospodarstwa domowe uwzględniają tę opłatę w rachunkach za prąd w stałej, miesięcznej wysokości wynoszącej od 1,87 zł do 10,46 zł, w zależności od poziomu zużycia. Przedsiębiorstwa i pozostałe instytucje dopłacają natomiast 76,20 zł od każdej megawatogodziny pobranej w godzinach szczytowego zapotrzebowania (7:00 – 22:00).

Jak przedsiębiorcy mogą obniżyć opłatę mocową?

W związku z wprowadzeniem dodatkowej opłaty przedsiębiorcy stanęli przed wyzwaniem związanym z minimalizacją jej kosztów. Opłata może być zredukowana poprzez:

  • ograniczenie zużycia energii w godzinach szczytowego zapotrzebowania (np. poprzez wprowadzenie zmiany nocnej);
  • zainstalowanie własnych mocy wytwórczych, które pozwolą ograniczyć pobór energii z sieci (np. OZE, agregaty kogeneracyjne).
  • złożenie oświadczenia do Prezesa URE o byciu odbiorcą przemysłowym, skutkujące obniżeniem o 20-85% podstawy do obliczenia opłaty (przepis ten oczekuje na zatwierdzenie przez Komisję Europejską).

Fotowoltaika a opłata mocowa

Panele słoneczne stanowią jedno z najbardziej dostępnych dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw źródeł własnej energii. Odkąd rachunki za prąd zostały powiększone o opłatę mocową, wielu odbiorców zaczęło szukać właśnie w fotowoltaice ekologicznej możliwości zredukowania kosztów powstałych wraz z 1 stycznia 2021 roku.

Czy instalacja fotowoltaiczna rzeczywiście wpłynie na opłatę?

Instalacje fotowoltaiczne mogą mieć różne moce i tym samym pokrywać większy lub mniejszy poziom zużycia energii przez przedsiębiorstwo. Właśnie ta relacja decyduje o wysokości pozytywnej zależności: opłata mocowa a fotowoltaika. Biorąc pod uwagę fakt, że w przypadku firm kwota opłaty jest ściśle uzależniona od ilości zużytych megawatogodzin energii z sieci, większy udział własnych źródeł energii w konsumpcji przedsiębiorstwa pozwala zredukować opłatę w odpowiadającej jej wysokości. Warto zwrócić uwagę, że godziny szczytowego zapotrzebowania obejmują czas największego dziennego nasłonecznienia, od którego zależy praca własnej farmy słonecznej. Opłata mocowa nie jest pobierana poza tymi godzinami – czyli głównie w nocy – nawet przy wykorzystaniu energii z sieci.

W związku z powyższym wzrasta opłacalność energetyki odnawialnej. Czas zwrotu z inwestycji w fotowoltaikę ulega skróceniu, ponieważ alternatywa w postaci wykorzystania prądu z sieci jest obłożona opłatą mocową, a przez to bardziej kosztowna.

Dodatkowo PSE S.A. jako operator polskiego systemu przesyłowego oferuje programy usług związanych z rynkiem mocy znane pod skrótową nazwą DSR (ang. Demand Side Response). Ich uczestnicy poprzez zobowiązanie do częściowego przesunięcia lub ograniczenia poboru energii elektrycznej w razie ogłoszenia (z przynajmniej 8-godzinnym wyprzedzeniem i tylko w warunkach zmniejszonym rezerw) przez PSE S.A. okresu zagrożenia. Zależnie od wybranego programu, operator systemu wypłaca przedsiębiorcy środki za rzeczywiste zmniejszenie poboru, bądź też za samą gotowość do takiego ograniczenia. W ten sposób można zyskać nawet do 200 tys. zł rocznie za 1 MW mocy. Dostępność własnych źródeł wytwórczych, w tym popularnych paneli słonecznych, pozwala korzystać z DSR przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłości pracy zakładu w razie wezwania do ograniczenia poboru energii z sieci.

Jakie firmy w szczególności powinny rozważyć inwestycję w fotowoltaikę?

Kwota opłaty mocowej jest tym wyższa, im wyższy jest poziom zużycia energii elektrycznej z sieci w przedsiębiorstwie. Nominalnie największe oszczędności z tytułu zredukowania opłaty mocowej mogą otrzymać przedsiębiorstwa energochłonne, w tym przemysłowe. Oczywiście farma słoneczna, z której korzysta takie przedsiębiorstwo, musi być odpowiednio większą, aby odczuto jej pozytywny wpływ. W chwili pisania tego artykułu wciąż nie uzyskano jeszcze zgody Komisji Europejskiej na wprowadzenie mechanizmu redukującego opłatę dla firm zgłoszonych jako odbiorcy przemysłowi i muszą oni płacić pełną stawkę opłaty mocowej.

Obecnie dostępne są również niewielkie instalacje fotowoltaiczne. W związku z tym również mniejsze i mniej energochłonne firmy mogą skorzystać ze zredukowania za jej pomocą poboru energii sieciowej. Nawet niewielka ilość paneli słonecznych może generować relatywnie istotną część energii elektrycznej, od której nie będzie pobierana opłata mocowa.

 

Poleć artykuł

Powiązane rozwiązania

Rynek mocy - usługi systemowe oraz możliwości finansowania

W związku z uchwaleniem ustawy o rynku mocy do polskiego systemu energetycznego...

Dowiedz się więcej

Zarządzanie zakupami energii

W ciągu ostatnich lat ceny energii elektrycznej na polskim rynku podlegały bardzo...

Dowiedz się więcej