Benchmarki i analizy zgodności – jak wykazać rynkowość transakcji?

Wielu największych podatników już od 2017 roku było zobowiązanych do sporządzania analizy cen transferowych. Z początkiem 2019 roku nastąpiły istotne zmiany, które podniosły rangę tego dokumentu i rozszerzyły krąg podmiotów, które muszą przygotować analizy.
Kategoria
Tematyka

Data publikacji

09 września, 2020

Obecnie każdy podmiot realizujący istotne transakcje z podmiotami powiązanymi (tzw. transakcje kontrolowane) i niepodlegający ustawowym zwolnieniom jest zobowiązany do ich udokumentowania w formie lokalnej dokumentacji cen transferowych i analizy cen transferowych. Nadrzędnym celem dokumentacji cen transferowych sporządzanej według najnowszych przepisów obowiązujących od 2019 r. jest wykazanie rynkowego charakteru transakcji kontrolowanej, a nie wyłączne uwzględnienie wszystkich elementów formalnych. Tym samym oczekuje się, że podatnik w sporządzonej dokumentacji nie tylko rzetelnie opisze transakcję kontrolowaną oraz zaangażowanie stron w niej uczestniczących, ale również potwierdzi, że wynagrodzenie z tytułu realizacji transakcji kontrolowanej odpowiada warunkom rynkowym.

W jaki sposób należy potwierdzić rynkowy charakter transakcji?

W celu potwierdzenia, że transakcja kontrolowana została zrealizowana zgodnie z zasadą ceny rynkowej, ustawodawca przewidział dwa narzędzia tzw. analizy cen transferowych:

  • analizę danych podmiotów niepowiązanych lub transakcji zawieranych z podmiotami niepowiązanymi lub pomiędzy podmiotami niepowiązanymi uznanych za porównywalne do warunków ustalonych w transakcjach kontrolowanych, „analiza porównawcza„, albo
  • analizę wykazującą zgodność warunków, na jakich została zawarta transakcja kontrolowana, z warunkami, jakie ustaliłyby podmioty niepowiązane, zwaną dalej „analizą zgodności„.

W ramach analizy porównawczej ceny transferowe weryfikuje się, stosując metodę najbardziej odpowiednią w danych okolicznościach, wybraną spośród następujących metod:

  • porównywalnej ceny niekontrolowanej;
  • ceny odprzedaży;
  • koszt plus;
  • marży transakcyjnej netto;
  • podziału zysku.

O ile definicje ustawowe powyżej wskazanych metod są co do zasady przejrzyste i zrozumiałe to w rzeczywistości zastosowanie tych metod w praktyce może być utrudnione. Wynika to przede wszystkim z konieczności posiadania dostępu do specjalistycznych baz zawierających przekrojowe dane rynkowe i finansowe lub informacji na temat warunków transakcji wewnętrznych, które nierzadko nie są dostępne dla drugiej strony transakcji kontrolowanej.

Należy również pamiętać, że analiza porównawcza powinna zawierać wszystkie elementy obowiązkowe wskazane w §2 pkt. 3 lit. a – c Rozporządzenia w sprawie dokumentacji cen transferowych.

A jeżeli zastosowanie pięciu ustawowych metod nie jest możliwe?

W przypadku gdy sporządzenie analizy porównawczej nie jest właściwe w świetle danej metody weryfikacji cen transferowych lub nie jest możliwe przy zachowaniu należytej staranności, wówczas podatnik ma możliwość zastosowania innej metody najbardziej odpowiedniej w danych okolicznościach. Mogą to być np. techniki wyceny. W takim przypadku podatnik  sporządza analizę zgodności w ramach której uzasadnia, że podmiot niepowiązany, również wyraziłby zgodę na zawarcie transakcji na porównywalnych warunkach co transakcja kontrolowana. W przypadku sporządzenia analizy zgodności podatnik ma dowolność uzasadnienia rynkowego charakteru wynagrodzenia. Ustawodawca definiuje w §2 pkt. 3 lit. d Rozporządzenia w sprawie dokumentacji cen transferowych elementy obowiązkowe analizy zgodności wyłącznie gdy stosowaną przez podatnika metodą są techniki wyceny.

W pozostałych przypadkach analiza zgodności może przyjmować dowolną formę:

  • ogólnodostępnych analiz rynkowych czy branżowych (np. rynku nieruchomości);
  • powszechnie używanych w danej branży notowań rynkowych lub innych danych na temat stosowanych cen (w przypadku gdy nie mogą one zostać uznane za dane do przygotowania analizy porównawczej);
  • informacji na temat ofert cenowych (w tym danych z serwisów internetowych), warunków rozstrzygniętych przetargów, taryf, wskaźników, mnożników itp. mogących mieć pośrednio zastosowanie do analizowanych transakcji (w przypadku gdy nie mogą one zostać uznane za dane do przygotowania analizy porównawczej);
  • danych dostępnych wewnętrznie dla podatnika (np. umowy z kontrahentami, polityki wewnętrzne firmy, inne);
  • analiz dotyczących: cyklu życia produktu, kosztu alternatywnego (np. strat jakie zostałyby poniesione przez podatnika w sytuacji, gdyby transakcja nie została zawarta), korzyści stron transakcji, zwrotu na inwestycji, innych opcji realistycznie dostępnych dla podatnika,
  • odniesienia do ogólnej sytuacji ekonomicznej;
  • odniesienia do Wytycznych OECD oraz rezultatów prac JTPF.

Dlaczego sporządzenie rzetelnej analizy porównawczej lub analizy zgodności jest tak istotne?

Samo sporządzenie analiz cen transferowych nie wystarczy jednak by wypełnić obowiązki dokumentacyjne oraz ograniczyć ryzyko w obszarze cen transferowych. Należy również odnieść faktyczną cenę transferową do wyniku przeprowadzonych analiz i uzasadnić ewentualne odchylenia o ile wystąpiły. Tylko na tej podstawie zarząd spółki będzie mógł komfortowo podpisać oświadczenie o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych, uwzględniające potwierdzenie, że ceny transferowe transakcji objętych lokalną dokumentacją cen transferowych są ustalane na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty powiązane, a pełnomocnik spółki rzetelnie wypełnić deklarację TPR .

Poleć artykuł

Powiązane rozwiązania

TPR Assistant – raportowanie cen transferowych

Podatnicy zawierający transakcje z podmiotami powiązanymi lub pochodzącymi z „rajów podatkowych” mają...

Dowiedz się więcej